De flexibele loopbaan bij afstuderenden en jonge werknemers: droom of realiteit?

Wat ooit veraf leek is nu alweer realiteit: na een ongetwijfeld té korte zomer zitten de Belgische studenten terug op de schoolbanken. Tijd om even stil te staan bij de visie en perceptie van de jongeren die binnenkort onze arbeidsmarkt komen versterken.

De flexibele loopbaan bij afstuderenden en jonge werknemers: droom of realiteit?

Onderzoekers van het Competence Centre ‘Next Generation Work(Antwerp Management School) hebben in samenwerking met Roularta Media Groep de verwachtingen van starters in kaart gebracht. Wat is de visie van starters op hun toekomstige loopbaan? Wat doen ze om aan een job te geraken? En wat verwachten zij van hun toekomstige werkgevers?

Met deze vragen probeerden de onderzoekers te achterhalen of er aspecten van de zogenaamd ‘flexibele loopbaan’ bij de jongeren terug te vinden zijn of, daarentegen, deze jongeren een eerder traditionele visie op hun loopbaan aanhouden. En dit leverde verassende resultaten op.

Om en bij de 1500 starters werden tijdens dit onderzoek bevraagd. Een starter is iemand die ofwel net afgestudeerd is of die op het moment van de bevraging ging afstuderen. De gemiddelde leeftijd van de steekproef was 25 jaar. 49% van de bevraagden was op het moment van de afname nog aan het studeren, 35% was reeds aan het werk en 9% was werkzoekend.

 

De visie van starters op hun loopbaan: “nieuwe” loopbanen in opmars?

We onderzochten ten eerste wat starters belangrijk vinden in hun loopbaan en wat bijdraagt tot het gevoel succesvol te zijn. Opvallend hier is dat positie in de hiërarchie, sterke prestaties leveren en, in mindere mate, salaris het laagst scoren in dit lijstje. Net die drie criteria, die primeren binnen een traditionele visie op loopbanen, blijken minder belangrijk voor jonge starters.

Tevredenheid op het werk blijkt het belangrijkste element te zijn in een succesvolle loopbaan voor starters, gevolgd door erkenning op het werk en kansen op (loopbaan)ontwikkeling. Ook balans werk-privé en uitdagend werk scoren relatief hoog. De ‘software’ lijkt het met andere woorden te halen van de ‘hardware’.

Starters hebben bovendien een zelfsturende loopbaanattitude, wat wil zeggen dat zij vinden zelf aan het stuur te zitten van hun eigen loopbaan, zelf de verantwoordelijkheid te dragen voor hun loopbaankeuzes, eigen prioriteiten te stellen en vooral op zichzelf te vertrouwen bij het zoeken naar een job. Althans zo beschrijven ze zichzelf.

Een ander element in de flexibele loopbaan is de zogenaamde ongebonden loopbaanattitude: ook hier scoren starters relatief hoog. Starters willen dus ervaring opdoen bij verschillende werkgevers eerder dan bij dezelfde organisatie te blijven werken.

Dit doet vermoeden dat de moderne visie op loopbanen ingang heeft gevonden of zelfs algemeen verspreid is bij de jongeren. Maar wat blijkt daarvan effectief in realiteit? Hierbij keken de onderzoekers onder andere naar het moment waarop starters beginnen te solliciteren en wat ze effectief in de praktijk doen om aan een job te geraken.

 

Matcht de visie van starters met wat ze doen?

Opvallend is vooreerst dat 42% van de starters wacht tot na beëindigen van hun laatste studiejaar om te beginnen solliciteren. 13% heeft zelfs helemaal niet gezocht maar kreeg een job aangeboden. De zelfsturende attitude wordt dus niet door iedereen omgezet in actief zoekgedrag.



Wanneer starters op zoek gaan naar een job, blijken voornamelijk traditionele media en traditionele middelen gebruikt te worden.

Zo heeft 90% van de starters in de afgelopen maanden een CV opgemaakt, 84% heeft deze CV ook effectief naar werkgevers uitgestuurd en eveneens 84% heeft documentatie gelezen over solliciteren. Net geen 60% van de starters heeft regelmatig jobadvertenties gelezen op internet, in magazines of kranten.

Daartegenover staat dat 57% in de afgelopen maanden of in de periode voorafgaand aan de indiensttreding geen beroep heeft gedaan op sociale media om kenbaar te maken dat men een job zoekt. Opmerkelijk als je weet hoeveel jongeren sociale media gebruiken in de privésfeer. 53% gebruikte evenmin online self-assessments om meer inzicht te krijgen in de eigen loopbaaninteresses of passende jobs. 41% heeft de afgelopen maanden geen uitzendkantoor, selectiebureau noch headhunter gecontacteerd. Daarnaast heeft 33% niet gesproken met iemand in het professionele netwerk over mogelijke jobs.

Tot slot is het frappant dat meer dan 1 op de 5 op het moment van de bevraging nog geen interview heeft gehad met een potentiële werkgever en dat ondanks de overwegend zelfsturende attitude 29% geen contact heeft gezocht met organisaties waar men zou willen werken (telefonisch, via mail of brief of via sociale media).

 

Flexibele loopbanen bij jongeren: een illusie?

Hoe kan je die twee bevindingen met elkaar rijmen? Aan de ene kant houden jongeren er vooruitstrevende loopbaanattitudes op na, maar in hun zoektocht naar werken grijpen ze terug naar traditionele methoden en zien we een eerder afwachtende houding.

Een plausibele piste is de rol die het onderwijs tot op heden nog steeds vervult in het aanleren loopbaanmanagement technieken: traditionele manieren van actief zoekgedrag krijgen nog steeds voorrang. Inderdaad, het onderwijs focust dikwijls op de eerder traditionele middelen zoals het CV ten koste van meer dynamische middelen zoals sociale media. Hier kan duidelijk nog een inhaalbeweging gemaakt worden en het onderwijs kan en moet hierop inspelen wil men de kloof tussen de loopbaanhouding van de jongeren en het gedrag dichten. Ook is meer aandacht voor netwerken nodig – niet zozeer of niet enkel netwerken via sociale media, maar ook het gebruik maken van contacten en netwerken via school, familie, vrienden om beter zicht te krijgen op jobs en ingang te vinden bij die organisaties waar men zou willen werken.

Maandag 29 September 2014 om 11:17