Gen Z en ondernemerschap: (mis)match?

Generatie Z ziet het leven op de werkvloer en daarbuiten duidelijk anders. Ze willen komaf maken met traditionele hiërarchische bedrijfsstructuren, maar ook het actuele arbeidsethos vaarwel zeggen. Eén op de twee heeft bovendien de ambitie om ooit zelf een bedrijf op te starten. Wij voelden trendwatcher Tom Palmaerts van Trendwolves aan de tand over hoe het nu echt zit met die nieuwe generatie aanstormend talent.

Gen Z en ondernemerschap: (mis)match?

Generatie Z (kortweg Gen Z) ziet een professionele carrière duidelijk anders, althans zo blijkt uit een onderzoek dat Trendwolves opzette samen met Accent Jobs. Voor alle duidelijkheid: Gen Z staat voor diegenen die geboren zijn tussen midden jaren negentig en 2010. Uiteraard is het voor hen die in 2010 zijn geboren nog even wachten op een professionele uitdaging, maar zij die in de 90’s het levenslicht zagen, zijn ondertussen wel uit de startblokken.
Tom Palmaerts, trendwatcher en businesspartner bij het Belgische Trendwolves (een toonaangevend full service trend- en marketingagentschap): “Jongere generaties voelen zich thuis in een horizontale bedrijfsstructuur zonder al te veel op mekaar gestapelde beslissingsniveaus. Ze zijn ook erg ondernemend ingesteld. Het is een generatie die het woord ‘actie’ erg hoog in het vaandel voert. Ook zijn ze nakomelingen van generatie X, een erg ambitieuze generatie die hun kinderen heeft geleerd om hard te werken onder het motto: alles is mogelijk wanneer je voluit voor je werk gaat. Dat staat in schril contrast met generatie Y waartegen we misschien iets te vaak hebben gezegd dat alles mogelijk is, zonder meer. Bottomline: dat actiegerichte ondernemerschap zit dus echt wel in die generatie Z.”


EVENWICHT
Het zit dus blijkbaar snor met generatie Z en ondernemerschap. Toch willen zij het wel degelijk op een andere manier aanpakken.

Tom Palmaerts: “Gen Z is opgegroeid in een sfeer van netwerkdenken. Ondernemerschap staat voor hen dan ook niet voor een geïsoleerd iets, maar ontstaat eerder binnen een collectief gebeuren. Het is dan ook een groep die je makkelijker kan plaatsen in een bedrijfscontext waarbinnen ze dan een doorgedreven vorm van intrapreneurship zouden kunnen ontwikkelen. In een ideale (bedrijfs)wereld kunnen ze die teamspirit koppelen aan de vrijheid om zelf hun professionele ding te doen. Of we die theorie zullen kunnen doortrekken naar heel de generatie Z, blijft vandaag voor een stuk koffiedik kijken. Je moet dat idee dus voor een stuk op de toekomst projecteren. Voor een groot deel van Gen Z is het immers moeilijk om uit te maken wat ze binnen tien jaar zullen doen binnen een context die ze vandaag nog niet kennen. Je moet in die optiek een stukje naar hun socio-culturele DNA kijken en van daaruit een veralgemening maken. Daar waar generatie Y de slash-generatie werd genoemd omdat zij niet konden kiezen, lijkt het erop dat Gen Z meer keuzes gaat maken om evenwicht in hun leven te creëren.”

 

ZELFZEKER
De troefkaart die die nieuwe generatie Z wil uitspelen op de arbeidsmarkt is ambitie.
Criticasters zouden het als oude wijn in nieuwe zakken kunnen beschouwen maar toch is dat niet zo. Tom Palmaerts: “Generatie Z gelooft heel erg in haar eigen kunnen, ze is (soms te) zelfverzekerd. Het is ook een generatie die is opgegroeid met het besef dat ze toegang heeft tot bepaalde knowhow en een netwerk waar de oudere generaties volgens haar geen toegang toe heeft. Ze gelooft erg sterk in haar eigen kracht. Als je er zelf voor gaat, of het nu voor je carrière is dan wel voor je persoonlijk geluk, dan lukt het: dat lijkt hun credo. Generatie Y is daarentegen een generatie die steeds wegvluchtte van te hevige discussies over die dingen en in de plaats daarvan koos voor het compromis. Generatie Z is op dat vlak iets minder onderhandelend.”


DRANG NAAR VRIJHEID
De hamvraag: kan die insteek ook productief zijn op de werkvloer? Tom Palmaerts: “Zo een nieuwe aanpak kan heel vruchtbaar zijn. Je moet als bedrijf wel een soort van template creëren, een raamwerk hebben, waarbinnen die drang naar vrijheid kan gedijen. Gen Z is een generatie die gewoon bij de grote baas naar binnen wil kunnen wandelen en dat ook effectief doet. Dat heeft niets met een gebrek aan respect te maken, maar wel met een andere manier van kijken naar de dingen zoals hiërarchische structuren. Bij de vorige generaties was dat een heel ander verhaal. Het feit dat Gen Z die dingen anders ziet, heeft deels te maken met de onderhandelingsopvoeding die ze hebben meegekregen. Ze beslissen in het gezin van kindsbeen af mee over de dingen, tot en met de gezinsauto toe. Ze zijn het resultaat van een hedendaags opvoedingssysteem waarin haast niets meer wordt opgelegd, maar de basis veeleer bestaat uit wederzijds respect en overleg. Die mentaliteit wordt ook doorgetrokken in het onderwijssysteem waar jongeren, vaak al in een vroeg stadium, steeds vaker kunnen kiezen wat ze willen en niet willen. De hele wereld is voor hen bovendien veel toegankelijker. Wanneer hun hart bijvoorbeeld sneller gaat slaan van een bepaald popartiest, dan kunnen ze via sociale netwerken heel snel tot bij die persoon komen. Alles is voor hen als het ware maar een muisklik verwijderd. Die toegankelijkheid eisen ze ook op de werkvloer op.”


NIEUWE HELDEN
Bedrijven die jong talent willen aantrekken, zijn bij deze gewaarschuwd. Ofwel blijft op de werkvloer alles gewoon zijn gangetje gaan ofwel gooien ook zij het roer om. Tom Palmaerts: “De vraag die je als bedrijf in die context moet stellen, is of je die Gen Z-filosofie wil stimuleren dan wel afblokken. Generatie Y groeide op in een globale economie, generatie Z groeit op met een globale mindset zonder al te veel beslissingsniveaus. Als bedrijf kan je dan bijna niet anders dan die horizontaal georiënteerde mentaliteit met weinig of geen bazen faciliteren. Het gaat hier niet om rebels gedrag, maar wel om de filosofie dat kracht ontstaat uit de collectiviteit, uit samenwerking. Het is ook een generatie die vaklui terug op handen is beginnen te dragen en mensen die dingen maken terug naar waarde is gaan schatten. Ze kijken op naar mensen die niet alleen bepaalde talenten hebben, maar die ook omzetten in tutorials via bijvoorbeeld Youtube. Dat stimuleert dan weer de factor zelflerendheid. Die mensen zijn hun nieuwe helden. De snelheid van de dingen en de beschikbaarheid ervan zijn voor hen ook in het bedrijfsleven essentieel om zich lekker te voelen. Gen Y heeft veel teweeggebracht op de werkvloer, bijvoorbeeld mentoring en reversementoring.
Zo zal ook de opkomende generatie Z impact hebben op hoe we ons werk organiseren.”


GLOBALE MINDSET
Een nieuwe mindset dus die breekt met dogma’s in het bedrijfsleven. Tom Palmaerts: “De nieuwe wind die generatie Z door het bedrijfsleven laat waaien, zorgt ervoor dat dat bedrijfsleven ook bepaalde vastgeroeste ideeën weer in vraag wil gaan stellen. Essentiële issues over het arbeidsethos komen daarbij naar boven zoals de vraag waarom iemand bijvoorbeeld de hele dag aan een bureaustoel moet gekluisterd zitten of ook het idee van de traditionele werkweek. Bedrijven zullen hun functioneringsblauwdrukken dus moeten herzien.
Dat gaat van de meest elementaire dingen zoals manieren waarop er moet vergaderd worden tot een flexibele werkindeling en dies meer. Gen Z wil ook niet meer wachten tot haar vijftigste eer ze een extra raam krijgt op de werkplek.
Anders dan bij generatie Y is generatie Z niet langer bereid om x aantal jaren te ploeteren om iets te bereiken en dan ooit misschien gelukkig te worden. Ze pikken niet langer onzinnige dingen als het feit dat je pas naar internationale congressen mag nadat je al een jaar of vijf aan de slag bent in een bedrijf. Ze willen de meerwaarde die ze voor een onderneming realiseren veel sneller verzilveren.
Wanneer hun meerwaarde na een jaar al blijkt, dan willen ze niet de duimen moeten leggen voor iemand die toevallig al dertig jaar in datzelfde bedrijf aan de slag is, maar waarvan de meerwaarde mogelijk minder relevant is. Geen evidente zaak want zo zet je eigenlijk het traditionele verdienmodel op zijn kop. Dat gaat er vandaag nog altijd van uit dat hoe langer iemand in een bedrijf aan de slag is, hoe meer die persoon moet verdienen.
Daar wil Gen Z duidelijk vanaf. Of zij ook effectief het kantelpunt zullen vormen, blijft de vraag. Wel kunnen we hopen op een goede generatieclash om zo een nieuw arbeidstijdperk in te luiden. Ik geloof erg sterk in generatie Z en ben ervan overtuigd dat ze hun eigen systemen zullen uitvinden om de dingen te veranderen. Ze zullen trachten de boel om te gooien, om hun eigen onderneming op te starten met behulp van hun collectieve netwerk of verhuizen naar de andere kant van de wereld om hun dromen te realiseren, gedreven door hun ambitie en global mindset.”


Wordt vervolgd...

Donderdag 15 Juni 2017 om 15:0

Pascal De Wulf

// //
// // //
// // // //