Hoe ver mag je werkgever gaan om je te controleren?

In de praktijk blijkt nog altijd dat het evenwicht tussen privacy en arbeidsrelaties heel precair is en dat de wetgeving errond niet eenvoudig is.

Hoe ver mag je werkgever gaan om je te controleren?

Hoe ver mag een werkgever gaan om je handel en wandel te controleren? Mag hij je mailverkeer volgen? Brieven openen die op jouw naam op kantoor aankomen? Je vragen om je handtas open te maken? Camera’s plaatsen?  

En hoe zit het dan met je recht op privacy? Hieronder geven we toch wat basisregels mee.  

 

Privacy is een grondrecht maar ook de werkgever heeft rechten

Artikel 22 van de Belgische grondwet en de eerste paragraaf van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens waarborgen het recht op privacy. Zo stelt het Europese artikel dat iedereen recht heeft op eerbiediging van zijn privé-leven, zijn gezinsleven, zijn huis en zijn briefwisseling. Maar daar tegenover staat dat een werkgever, aan wie je als werknemer ondergeschikt bent, wel het recht heeft om je instructies te geven en je prestaties te controleren. 

 

Vragen stellen over je privéleven

Dat je werkgever je persoonlijke gegevens mag bijhouden – onder meer om je loon te kunnen uitbetalen – is evident. Daar struikelt ook niemand over. Maar als we het hebben over vragen die een werkgever tijdens een sollicitatie mag stellen over je privéleven bevinden we ons al op glad terrein. Dit mag enkel als ze relevant zijn voor de aard en de uitoefening van de functie en als de werkgever verplicht is om de betrokken elementen te onderzoeken. In dat geval heb je spreekplicht. Stelt de werkgever echter een ongeoorloofde vraag – bijvoorbeeld de vraag of je zwanger bent – dan heb je liegrecht.    

 

Controle om bewijsmateriaal te verkrijgen?

Ook als je werkgever je ervan verdenkt iets mispeuterd te hebben mag hij niet zomaar controles uitvoeren om daar bewijsmateriaal voor te verzamelen. Want als dat niet volgens de regels gebeurt, begaat hij zelf een misdrijf. Als een werkgever je verdenkt van iets en belooft geen aangifte te zullen doen, als je bekent, handelt hij ook niet zoals het hoort, want dit kan beschouwd worden als een unfaire bewijsverkrijging. Zelfs als hij je op heterdaad zou betrappen, mag hij je enkel beletten weg te gaan als hij dadelijk de feiten aangeeft aan de politie.

 

Je baas mag je niet fouilleren! 

Een werkgever die je fouilleert of zonder je toestemming je tassen doorzoekt, bijvoorbeeld omdat hij je ervan verdenkt dat je iets gestolen hebt, gaat ook in de fout. Fouillering is immers een onderzoeksdaad die alleen politiemensen mogen uitvoeren. Hetzelfde geldt voor het onderzoeken van je wagen of je woning. 

 

Camera’s?

Camerabewaking mag volgens de wet enkel met het oog op de veiligheid en de gezondheid, de bescherming van de goederen van de onderneming, de controle van het productieproces en de controle van de arbeid van de werknemer. In de laatste twee gevallen mag de controle niet permanent zijn en mogen de camera’s slechts tijdelijk of gedurende bepaalde periodes functioneren. Je werkgever moet vooraf ook duidelijk het doel van de camerabewaking omschrijven.

Dinsdag 25 Februari 2014 om 10:48

Geert Degrande